Dat een healing environment er niet alleen is voor patiënten, bewijst het nieuwe dagchirurgische complex in het VUmc: OK’s met ramen. Terwijl de patiënt onder zeil is werken artsen en OK-personeel met daglicht én uitzicht (zie foto). Dat wordt als zeer prettig ervaren, aldus de anaesthesioloog die Marco (Strategie & Beleid, VUmc) en mij enkele dagen geleden rondleidde. Zo is regen nog steeds onprettig als je naar huis gaat, maar in elk geval geen verrassing meer!
Daglicht, uitzicht, kleur, natuur en reductie van geluid, zijn enkele van de bewezen aspecten die het verblijf in een ziekenhuis veraangenamen en een verondersteld positief effect hebben op het herstel. Vandaar ook de afbeeldingen van bomen op het plafond op de verkoever (zie foto) en wanden die met lichtspel een bosrand suggereren.
Een healing environment stimuleert het herstel door stress te verminderen door in te spelen op de behoeften van de patiënt: rust, veiligheid en geborgenheid, privacy en controle.
De snel aan populariteit winnende eenpersoonskamers passen in dit plaatje: betere nachtrust, betere (lan
gere!) gesprekken met de arts doordat privacy ervoor zorgt dat de patiënt vrijer met artsen praat en vragen stel en minder kans op infecties, onder meer doordat eenpersoonskamers makkelijker schoon te maken en te ontsmetten zijn. Familie of vrienden kunnen blijven slapen, waardoor de patiënt zich meer geborgen voelt. Bovendien voert de patiënt zelf de regie over bezoektijden, temperatuur, televisie, telefoon, deur open of dicht, enzovoort.
Nadelen zijn er natuurlijk ook: verpleegkundigen hebben langere looptijden en minder zicht op patiënten. Het kan bovendien ongezellig of zelfs eenzaam zijn als je geen kamergenoten hebt. Interessant is verder dat een arts nu ook echt op visite komt in de kamer van de patiënt; de verhoudingen verschuiven.
Toch lijken eenpersoonskamers de norm te worden en is de tijd voorbij dat deze worden afgedaan als louter luxe of voor het afzonderen van vervelende patiënten. Volgens een recent artikel in de NY Times, riep de Amerikaanse beroepsorganisatie voor architecten al in 2006 haar leden op alleen nog maar eenpersoonskamers te tekenen voor ziekenhuizen, vanwege de positieve resultaten. Een rondje langs nieuwbouw in Nederland bevestigt dit beeld grotendeels ook voor Nederland. Een bloemlezing: Deventer Ziekenhuis, Jeroen Bosch Ziekenhuis, Maasziekenhuis Pantein, Erasmus MC en Orbis Medisch Centrum; allen realiseren vooral eenpersoonskamers.
Hoewel belangrijk, is de inrichting van het gebouw natuurlijk niet het enige aspect dat invloed heeft op het welbevinden en herstel van de patiënt. Planning, bejegening, sfeer, eten, spelen hierin ook een prominente rol. Het is uiteindelijk vooral de interactie tussen de omgeving, processen en mensen die de healing environment maken. Net als bij een pianokrukje moeten alledrie de poten ongeveer even lang zijn voor de nodige balans.
Deze week wordt in het VUmc de gloednieuwe OK op de derde verdieping in gebruik genomen. Aan de inrichting zal het niet liggen; prachtig vind ik het! Strak, modern en esthetisch, met veel aandacht voor veiligheid.
